San hô là loài thữ vật được biết đến với tên gọi ngôi nhà của biển cả, nơi đâu có san hô nơi đó có nhiều loài hải sản sinh sống và tú ngự. Nơi nào có san hô nơi đó giàu nguồn tài nguyên và sinh vật, nên san hô cần được bảo vệ và duy trì
100% các tập đoàn san hô dạng cành đã chết
Qua khảo sát ở xung quanh ba hòn đảo: Cô Tô lớn, Cô Tô con và Thanh Lân, thấy các kết quả không mấy vui mừng: 100% các tập đoàn san hô dạng cành đã chết; 70% san hô dạng phủ cũng chịu chung số phận; nhóm san hô cứng, chiếm độ phủ từ 2,5-6,9%, nhóm san hô mềm còn sống rất ít. San hô còn sống duy nhất là Sinulariaspp; độ che phủ của loài này cũng chỉ chiếm có 1%. Ở những tập đoàn san hô đã chết, không thấy sự phục hồi, tái sinh. Bất động sản quảng ninhĐể tìm lời giải chính xác, dẫn đến tình trạng san hô chết đồng loạt như nêu trên, các nhà khoa học đã nghĩ ngay đến môi trường nước biển trong khu vực, mà giới chuyên môn thường gọi là môi trường nền. Song sau khi khảo nghiệm, đều cho thấy chúng nằm trong giới hạn cho phép. Nhưng khi phân tích dư lượng chất cyanua (CH-), một chất cực độc có trong kết quả tại 6 điểm quan trắc, thì có tới 3 điểm có hàm lượng chất cyanua vượt ngưỡng cho phép, các điểm còn lại cũng gần đạt đến giới hạn cho phép. Đáng chú ý là ở tầng đáy trong khu vực, dư lượng chất này cao hơn ở tầng mặt. Tiến hành điều tra từ cộng đồng ngư dân, thấy trong các năm 2002-2004 ở đây có nhiều người sử dụng “thuốc cá”.
San hô lỗ đỉnh sù sì - Một trong các loài san hô phân bố ở vùng biển Cô Tô. Ảnh: moitruongdulich.vn
San hô lỗ đỉnh sù sì - Một trong các loài san hô phân bố ở vùng biển Cô Tô. Ảnh: moitruongdulich.vn
Tìm ra nguyên nhân, tiếp đến câu hỏi đặt ra cho các nhà khoa học thực hiện đề tài, là bằng cách nào để phục hồi rạn san hô ở đây? Họ chọn các địa điểm ở Khe Trâu, Thanh Mai, Cô Tô con, Tài Vàn Cháu để quan sát. Sau những tháng ngày vật lộn với sóng gió, các nhà khoa học thấy, quá trình phục hồi tự nhiên của san hô đang diễn ra, dẫu cho chỉ là sự lớn lên của những tập đoàn san hô còn sống sót với tốc độ rất chậm. Nhưng như thế đã là những tín hiệu vui, đáng quan tâm hơn là sự phát triển chỉ diễn ra ở những điểm có nhiều san hô, như ở vùng biển quanh đảo Cô Tô con, ngoài đảo Khe Trâu...
Số san hô chết là do hư hỏng giá thể và một phần bị ốc gai Drupella ăn
7 vị trí trong khu vực đã được chọn để trồng thử nghiệm, 3 trong đó là những điểm đã từng có san hô sống. Những địa điểm ấy đã được UBND huyện Cô Tô giao cho các hộ dân trong huyện quản lý, sử dụng. Tại các điểm này đều được lựa chọn trồng thực nghiệm 9 giống san hô (chủ yếu là các giống tự nhiên có trong khu vực) trên hai loại giá thể dạng vòm và giá thể tự nhiên. Sau 10 tháng, thấy: Các loài san hô được trồng phát triển bình thường. Tỷ lệ san hô sống trung bình 87,44% ở giá thể nhân tạo và 40,15% với giá thể tự nhiên. Tốc độ phát triển trung bình 2,56cm/năm. Số san hô chết là do hư hỏng giá thể và một phần bị ốc gai Drupella ăn.>>Xem thêm :
Nhớ về hạ Long với Sam
Việc thực nghiệm còn được tiến hành dưới dạng tấm, bằng cách thả 130 giá thể dạng tấm xuống khu vực hòn Tài Vàn Cháu và Thanh Mai. Ý tưởng và cũng là mục đích để làm chỗ cho ấu trùng tự nhiên của san hô bám vào, rồi sinh trưởng. Tuy dày công theo dõi nhưng chưa thấy có sự dính bám nào của san hô vào các giá thể dạng tấm đó và cũng chưa thấy sự phát triển của bào tử san hô. Tiếp tục thực nghiệm bằng cách di giống 430 tập đoàn san hô dạng cành từ đảo Cát Bà (Hải Phòng) đem ra trồng trên 50 giá thể dạng tấm và 150m2 giá thể tự nhiên tại phía ngoài hòn Khe Trâu và Tài Vàn Cháu. Sau 3 tháng, tỷ lệ sống 70%, tốc độ tăng trưởng 1mm/ tháng. Nhưng, những thử thách mới lại đến: Loài ốc gai Drupella “đánh hơi” được đã xuất hiện ở những nơi trồng giống san hô mới...
San hô nuôi trồng thực nghiệm đang phát triển tốt
Dựa trên các kết quả thử nghiệm, các nhà khoa học đã tiến hành trồng san hô ra diện rộng, tới 700 tập đoàn trên 90 giá thể dạng vòm, 450 tập đoàn trên diện tích 300m2 giá thể tự nhiên với các giống san hô Tubirania, Platygyra, Gonopora, Ganaxea, Pavona. Một năm rưỡi sau cho kết quả tỷ lệ sống tương đối cao, tốc độ phát triển ở dạng vòm 2,11cm/năm, tự nhiên 1,68cm/năm. San hô nuôi trồng thực nghiệm đang phát triển tốt.Đến đây đề tài thêm một hướng mới: Nghiên cứu sâu về sự phát triển của ốc gai để hạn chế tác nhân gây nguy hại cho san hô. Huyện đã mở 3 lớp tập huấn tại thị trấn Cô Tô, xã Đông Tiến, xã Thanh Lân với gần 200 lượt người tham gia. Sau tập huấn, nhận thức được mối nguy hại về suy giảm rạn san hô, nhiều người đã gia nhập các đội, nhóm tình nguyện bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô trên quần đảo Cô Tô. Mỗi nhóm có 5-6 người, có người đứng đầu quản lý. Ở khu vực hòn Khe Trâu có nhóm của ông Hoàng Văn Thanh; khu vực Tài Vàn Cháu là nhóm của ông Nguyễn Đức Quảng; hòn Thanh Mai là nhóm của ông Nguyễn Đức Tài… Các nhóm tình nguyện hoạt động đều tay, có quy chế hoạt động do các thành viên đồng thuận tham gia xây dựng. Họ còn tích cực cùng các nhà khoa học gây trồng thêm nhiều tập đoàn san hô mới.
Đến nay, các nhóm tình nguyện đã trồng mới được gần 2.000 tập đoàn san hô, góp phần xây dựng thêm những “ngôi nhà” mới cho hải sản vốn trước đây đã chọn nơi này trú ngụ, tạo nên ngư trường Cô Tô, một trong những ngư trường lớn của tỉnh nhà một thời chưa xa.
EmoticonEmoticon